- زيست گاه های گياهی و جانوری کشور رها شده است

 

  زيست گاه های گياهی و جانوری کشور رها شده است
>
> ---------------------------------------------------------------------------
>
> روزنامه خراسان: بيش از ۱۴۰ ميليون هکتار از وسعت کشور را عرصه هاي منابع طبيعي تشکيل مي دهد که زيستگاه هاي جانوري و گياهي باارزش محسوب مي شوند و نياز به حفاظت دارند کارشناسان اذعان مي کنند که ۷ تا ۸ درصد کل عرصه هاي منابع طبيعي تحت حفاظت است.
>
> طبق استانداردهاي جهاني براي هر هزار هکتار عرصه طبيعي تحت حفاظت يک محيطبان نياز است. در حالي که در کشور ما براي هر ۱۳ هزار هکتار يک محيط بان ، کار حفاظت را عهده دار است.
>
> با آن که يکي از مهم ترين عوامل توسعه پايدار در هر کشوري حفظ محيط زيست و زيستگاه هاي گياهي و جانوري است ، چرا عرصه هاي منابع طبيعي و محيط زيست بايد با کمبود نيروي حفاظتي مواجه باشد ، اين مسئله چه تاثيري بر محيط زيست و عرصه هاي طبيعي مي گذارد؟
>
> کمبود نيروي حفاظتي
> مهندس ناصر مقدسي مدير کل زيستگاه ها و امور مناطق سازمان محيط زيست کشور در اين باره مي گويد: يکي از دلايلي که در حال حاضر تعداد محيط بانان در عرصه هاي منابع طبيعي و محيط زيست کم است به بحث کوچک کردن بدنه دولت برمي گردد که اين مسئله شامل برخي دستگاه هاي حاکميتي مي شود در حالي که بايد در زمينه محيط زيست تجديدنظر شود زيرا مسائل محيط زيست و منابع طبيعي جزو اصول قانون مديريت خدمات کشوري است که به عنوان وظايف حاکميتي تعريف شده است.
>
> وي اظهار مي دارد: بنابراين جنس و ماهيت اين گونه فعاليت ها با واگذاري به بخش خصوصي متفاوت است لذا بايد به اين امر توجه جدي شود.
>
> مهندس نصرتي رئيس جامعه جنگل باني کشور با اشاره به اين که عرصه هاي منابع طبيعي حدود ۱۴۰ ميليون هکتار از کل مساحت کشورمان را شامل مي شود مي گويد: تا هنگامي که به ازاي هر ۳۰ هزار هکتار جنگل و مرتع يک قرق بان وجود داشته باشد قطعا نمي توانيم با استانداردهاي جهاني هماهنگ باشيم و همين کمبود نيروي انساني مشکلاتي براي محيط زيست به همراه دارد.
>
> مهندس علي تقي پور معاون محيط زيست طبيعي اداره کل حفاظت محيط زيست خراسان رضوي هم در اين باره مي گويد: در حال حاضر 7.5درصد مساحت استان خراسان رضوي شامل مناطق چهارگانه «پارک هاي ملي، پناهگاه حيات وحش ، آثار طبيعي ملي و مناطق حفاظت شده» است که در برنامه هاي آينده اين ميزان به ۱۲ درصد خواهد رسيد.
>
> وي مي افزايد: در حال حاضر ۱۸۰ محيط بان در استان خراسان رضوي فعالند که علاوه بر مناطق چهارگانه ۲۰ درصد مساحت استان (مراتع) را حفاظت مي کنند لذا بايد گفت با توجه به مساحت و وجود مناطق تحت حفاظت، تعداد محيط بانان در اين عرصه بسيار کم است و فقط ۴۰۰ نيرو علاوه بر نيروهاي موجود براي حفاظت از عرصه هاي منابع طبيعي در استان کم داريم.
>
> فاصله با استاندارد جهاني
> يکي از مهم ترين عواملي که مي تواند هر بخش و حوزه اي را ارتقا داده و کاستي ها و مشکلات را کاهش دهد مطابقت با استانداردهاي جهاني است ، حال اين سوال پيش مي آيد که تعداد محيط بانان در ايران تا چه حد با استانداردهاي جهاني فاصله دارد؟
>
> مهندس ناصر مقدسي مدير کل زيستگاه ها و امور مناطق محيط زيست در اين خصوص مي گويد: بين محيط بانان و سطح ماموريت آن ها فاصله زيادي است که همين امر غير استاندارد بودن تعداد محيط بانان را با مناطق حفاظت شده بيان مي کند.
>
> وي مي افزايد: تنوع هاي زيستي، گياهي و جانوري از اهميت خاصي برخوردارند و يک محيط بان در فواصل زياد نمي تواند جلوي تخلفات و حضور قاچاقچيان عرصه هاي طبيعي را بگيرد.
>
> با آن که موفق به صحبت با سرهنگ «محمد ميرمحسني» فرمانده يگان حفاظت سازمان محيط زيست کشور نشديم او در اين خصوص به ايرنا گفته است: تعداد محيط بانان در ايران يک هفتم استاندارد جهاني است و بايد براساس استاندارد جهاني براي هر ۱۰ هزار هکتار يک محيط بان در نظر گرفته شود، اما در کشور ما براي هر ۷۰ تا ۸۰ هزار هکتار يک محيط بان وجود دارد.
>
> وي اظهار مي دارد: البته اين تعداد محيط بان براي زماني بود که حدود ۶ درصد جغرافياي کشور جزو مناطق حفاظت شده قرار داشت در حالي که هم اکنون آمار مناطق حفاظت شده ايران بالاي ۱۰ درصد است.
>
> سرهنگ ميرمحسني تاکيد مي کند: البته اقداماتي در حال انجام است که با عملياتي شدن آن ها تا حدودي کمبود محيط بان در مناطق حفاظت شده، کاهش مي يابد.
>
> محمدباقر صدوق معاون محيط زيست طبيعي سازمان محيط زيست کشور هم از کمبود ۱۴ هزار محيط بان براي حفظ محيط زيست و منابع طبيعي خبر مي دهد و مي گويد: يکي از مشکلات عمده اين سازمان کمبود نيروي انساني است. زيرا طبق استاندارد جهاني براي هر هزار هکتار عرصه منابع طبيعي يک محيط بان نياز است در حالي که در کشور ما براي هر ۱۳ هزار هکتار يک محيط بان وجود دارد.
>
> وي مي افزايد: تعداد محيط بانان در ايران ۱۲ برابر کمتر از استانداردهاي جهاني است در حالي که هم اکنون حدود ۱۷ ميليون هکتار تحت حفاظت سازمان محيط زيست است که اگر براي هر هزار هکتار يک محيط بان نياز باشد در کل بايد حدود ۱۷ هزار محيط بان داشته باشيم. وي تاکيد مي کند: هم اکنون دو هزار و ۷۰۰ محيط بان در کشور وجود دارد که با توجه به استاندارد جهاني، به بيش از ۱۴ هزار محيط بان در کشور نياز است.
>
> مدير کل محيط طبيعي سازمان محيط زيست کشور يادآور مي شود: اغلب استان ها با مشکل کمبود محيط بان مواجهند و اگر اين مشکل رفع شود، خود عاملي بازدارنده در تخريب محيط زيست خواهد بود.
>
> نبود امکانات و تجهيزات
> امکانات و تجهيزات از مهم ترين عواملي است که مي تواند از تخريب و هجوم به محيط زيست جلوگيري کند، آيا اين امکانات و تجهيزات به گونه اي است که محيط بانان بتوانند از عرصه هاي منابع طبيعي حفاظت کنند؟
>
> مهندس علي تقي پور معاون محيط زيست طبيعي اداره کل حفاظت محيط زيست خراسان رضوي به نبود امکانات و تجهيزات در حوزه حفاظت از عرصه هاي طبيعي اشاره مي کند و مي گويد: محيط بانان عرصه هاي طبيعي بايد حفاظت از مساحت بيشتري را عهده دار باشند اما متاسفانه آن ها تجهيزات و امکانات لازم را براي حفاظت از زيستگاه ها ندارند و در واقع تجهيزات آن ها به روز نيست در حالي که متعرضان به عرصه هاي طبيعي و محيط زيست، امکانات و تجهيزات روز دنيا را به کار مي گيرند به فرض يک محيط بان در دشت شيراحمد از يک دستگاه موتورسيکلت با قدرت حرکت پايين ناچار است که از دشت محافظت کند و با آن جابه جا شود در حالي که يک متخلف از موتورسيکلت با قدرت حرکت بالا برخوردار است که هرگز محيط بان موفق نمي شود او را دستگير کند. سرهنگ محمد ميرمحسني فرمانده يگان حفاظت سازمان حفاظت محيط زيست کشور در اين باره مي گويد: قديمي و فرسوده بودن سلاح هاي محيط بانان يکي از مشکلات اصلي آنان است از اين رو بايد اين سلاح ها به روز شوند. بايد گفت مشکلات و خطرات جاني براي محيط بانان از سوي متخلفان شکار و گاهي اوقات اشرار وجود دارد. زيرا پيشرفته ترين سلاحي که در اختيار محيط بانان است از نوع «کلاش» است که حتي در برخي موارد به موقع هم عمل نمي کند.
>
> وي در مورد قوانين استفاده از اسلحه از سوي محيط بانان خاطرنشان مي کند: ما بايد با فرهنگ سازي، کاري کنيم که در هيچ شرايطي محيط بانان نياز به استفاده از اسلحه نداشته باشند ولي در برخي از مواقع استفاده از سلاح در کار آن ها اجتناب ناپذير است از اين رو امسال قوانين به کارگيري سلاح نظام مند مي شود.
>
> فرمانده يگان حفاظت سازمان محيط زيست تاکيد مي کند: در حال حاضر قوانين و موارد استفاده محيط بانان از اسلحه تهيه و به ستاد فرماندهي ناجا ارسال شده است. سرهنگ ميرمحسني يادآور مي شود: در متن تهيه شده، محيط بانان از لحاظ حقوقي شبه نظامي تلقي مي شوند و از مزاياي به کارگيري سلاح و حق حمل اسلحه برخوردار خواهند بود.
>
> نايب رئيس فراکسيون محيط زيست مجلس، دکتر محسني بندپي، هم با تقدير از محيط باناني که جانشان را در راه ايفاي وظايف خود در حفظ محيط زيست و حيات وحش از دست دادند مي گويد: متاسفانه محيط زيست حساس و شکننده اي داريم و با توجه به اهميت مسائل زيست محيطي و اتفاقات نگران کننده اي که در کشور با آن ها مواجهيم بايد به آن توجه بيشتري شود.
>
> دکتر محسني يادآور مي شود: محيط بانان بايد به توانمندي هاي دفاعي مجهز شوند تا در انجام رسالت خطير خود با حوادث ناگواري مواجه نشوند.
>
> تخريب محيط زيست
>
> با اين حال اين که تعداد محيط بانان با عرصه هاي طبيعي و زيستي هم خواني ندارد، چه تاثيري مي تواند بر منابع طبيعي و محيط زيست بگذارد؟
>
> مهندس ناصر مقدسي مدير کل زيستگاه ها و امور مناطق محيط زيست کشور مناطق حفاظت شده را سپر نهايي تنوع جانوري و گياهي کشور مي داند و مي گويد: مناطق حفاظت شده داراي تنوع جانوري و گياهي اند و در واقع به عنوان يک ذخيره گاه محيط زيست محسوب مي شوند لذا بايد با دقت و تلاش بسيار در حفظ و نگهداري آن ها بکوشيم.
>
> وي مي افزايد: وقتي اين گنجينه گران بهاي زيستي در غياب محيط بانان مورد هجوم واقع مي شود قطعا بر تخريب زيستگاه تاثير بسياري دارد.
>
> وي تاکيد مي کند: بايد براي تحقق اين مهم از ظرفيت جوامع محلي و مشارکت مردمي استفاده کنيم و يکي از سياست هاي محيط زيست اين است که بخشي از امور حفاظتي از طريق جوامع محلي و مشارکت هاي مردمي انجام شود در حالي که يکي از مشکلات عمده فراروي اين امر، آن است که ساز و کارها و قوانين مربوط به همکاري هاي جوامع محلي و مشارکت هاي مردمي خوب تبيين نشده است.
>
> مهندس مقدسي يادآور مي شود: البته بايد اين اصل را بپذيريم که بخشي از صيانت و حفاظت محيط زيست از وظايف حاکميتي است و نيازمند حمايت هاي دولت مي باشد.
>
> مهندس علي تقي پور معاون محيط زيست طبيعي محيط زيست خراسان رضوي هم بر اين عقيده است که تخريب زيستگاه ها يکي از مهم ترين پيامدهاي کمبود نيروي حفاظتي در عرصه هاي طبيعي و محيط زيست است و در برخي مناطق زيستگاه ها به گونه اي تخريب شده که چاه موتور کشاورزي جاي گونه هاي ارزشمند گياهي و جانوري را گرفته است.
>
> مهندس نصرتي رئيس جامعه جنگلباني کشور يکي از مهم ترين دلايل تخريب عرصه هاي طبيعي را نبود امکانات ، ابزار و فناوري مي داند و مي گويد: تا هنگامي که سازمان، تشکيلات ، ملزومات و نيروي انساني متخصص و حرفه اي براي صيانت از عرصه هاي طبيعي و زيستي کم است قطعا شاهد تخريب روزافزون عرصه هاي طبيعي و زيستي خواهيم بود و بايد گفت تاکنون در مورد تخريب منابع طبيعي و محيط زيست هيچ کس پاسخگو نبوده و هنوز هم نيست.
>
> وي مي افزايد: صيانت از محيط زيست و منابع طبيعي نيازمند يک عزم ملي و يک اراده قوي حاکميتي است که بايد مديريت آن با چند محور اجرا شود.
>
> مهندس نصرتي اولين محور اين مديريت را جامع نگري مي داند و مي گويد: مجموعه آب و خاک کشور را بايد با هم برنامه ريزي و سياستگذاري کنيم. ديگر محور ساختار و تشکيلاتي است که اين مهم را مديريت کند و محور ديگري که بسيار ضروري است فراهم کردن ابزار و امکانات لازم است که بتوانيم با يک برنامه جامع وقايعي چون خشکسالي، آتش سوزي ، سيل و ساير تخريب ها را مهار و از وقوع آن ها جلوگيري کنيم.
>
> چکيده گزارش
> از ۱۴۰ ميليون هکتار مساحت کشور حدود ۸ درصد آن را عرصه هاي منابع طبيعي تشکيل مي دهد که بايد تحت حفاظت و نگهداري محيط بانان منابع طبيعي قرار بگيرد. با اين حال تمام عرصه هاي طبيعي و زيستي کشور تنها توسط ۲ هزار و ۷۰۰ محيط بان اداره مي شود در حالي که بايد مقررات و حفاظت از محيط زيست و زيستگاه هاي گياهي و جانوري در کل کشور توسط ۱۶ هزار و ۷۰۰ نيروي حفاظتي اعمال شود.با اين حال وقتي ما براساس استاندارد جهاني ۱۴ هزار محيط بان در کشور کم داريم قطعا نمي توانيم انتظار داشته باشيم که گونه هاي گياهي و جانوري ما مورد هجوم و تعرض واقع نشود و تخريبي به دنبال نداشته باشد.اين در حالي است که کارشناسان محيط زيست هشدار مي دهند تا دير نشده و منابع طبيعي و زيستي کشور به دست غارتگران به يغما نرفته است بايد چاره اي براي تامين نيروي حفاظتي بينديشيم و امکانات و تجهيزات لازم را براي آن ها فراهم کنيم.
> -