مسئولان دير به فکر احيای نقاشی قهوه خانه ای افتادند

 

  مسئولان دير به فکر احيای نقاشی قهوه خانه ای افتادند

 
> > روزنامه خراسان: نقاشي قهوه خانه اي؛ نوعي از نقاشي سنتي ايراني است که نمونه آن را نمي توان در هيچ فرهنگ و کشوري ديگر يافت.نقاشي خاصي که حماسه، داستان، شعر، تعزيه و فرهنگ عاميانه در قهوه خانه ها پديدار شد. نقاشي قهوه خانه اي را هنرمنداني خلق کردند که خود هيچ گونه آموزش خاصي در کلاس و مکتبي نديده بودند و با اين اوصاف روايتگر حماسه، مردانگي، شور و شوق و داستان ها شدند. پرده هاي نقاشي شان روي ديوار قهوه خانه ها با روايت نقالان همراه مي شد. از داستان رستم و سهراب گرفته تا بارگاه فريدون و ساير داستان هاي حماسي شاهنامه و البته روايت هاي مذهبي ديگر همچون شهادت حضرت علي اکبر و دو طفلان مسلم هم در اين قهوه خانه ها روايت مي شد و اين روايت با پرده هاي نقاشي نقاشان قهوه خانه اي روايت مي شد و حالا نمايشگاه نقاشي هاي قهوه خانه اي در موزه امام علي (ع) اين حس را زنده مي کند که روزي، روزگاري، قهوه خانه ها برو بيايي داشتند اما حالا؛ قهوه خانه ها جاي چندان مناسبي براي دور هم جمع شدن نيست.
>
> حالا در قهوه خانه ها هيچ چيز جز چاي خوردن روايت نمي شود. اما هنر نقاشي قهوه خانه اي تا امروز به جا مانده و اگر نسل جوان ادامه دهنده اين راه نباشد؛ اين نقاشي هم فراموش مي شود و آثار به جا مانده از هنرمندان را بايد در موزه ها ديد.دو طبقه از موزه امام علي(ع) نيز به آثار هنرمندان نقاشي قهوه خانه اي اختصاص يافته است و البته همه اين آثار از نمونه هاي شاخص هنرمندان است. زمين خوردن رستم به دست سهراب و شوريدن کاوه بر ضحاک کارقوللر آقاسي يا کشته شدن سياوش و بارگاه فريدون از عباس بلوکي فر، مجلس دراويش حسين همداني و يا تولد سهراب و قهوه خانه کاري از محمد فراهاني را مي توان در اين نمايشگاه ديد. اما آن چه بيش از هر چيز به اين نمايشگاه اعتبار مي بخشد؛ اسامي هنرمنداني چون استاد حسن اسماعيل زاده؛ حسين قوللر آقاسي،عباس بلوکي فر، رضا حميدي و اسماعيل کياني است. در واقع هنرمنداني که اين آثار را خلق کردند؛ بدون هيچ گونه آموزشي راوي حماسه هاي اين سرزمين و حماسه هاي مذهبي بودند.نعمت کيکاوسي، دبير اين نمايشگاه در مورد آثار نقاشي قهوه خانه اي مي گويد: نقاشي قهوه خانه اي يکي از هنرهاي سنتي ايران است که هيچ گونه نمونه مشابهي ندارد و هنري کاملا مردمي است که خاستگاه آن هم قهوه خانه ها بود در واقع هنري منحصر به فرد است که سابقه اي ۳۰۰ ساله دارد و با مذهب و رويدادهاي مذهبي نيز مرتبط است.وي در ادامه گفت: چند سال پيش در وزارت ارشاد شورايي تشکيل شد و مقرر شد که آموزشگاه نقاشي قهوه خانه اي داير شود که اين اقدام صورت گرفت و در حال حاضر تعدادي هنرجو دارد. هم چنين در اين شورا تصميم گرفتيم که دانشکده اي براي ادامه اين هنر و انتقال آن به نسل جوان داشته باشيم و در اين زمينه نيز اقداماتي صورت گرفته و اگر در اين زمينه حتي دانشکده اي احداث نشود؛ حداقل رشته نقاشي قهوه خانه اي در دانشگاه ها را داشته باشيم.دبير نمايشگاه نقاشي قهوه خانه اي با اشاره به ضرورت ايجاد موزه نقاشي قهوه خانه اي گفت: قرار است موزه اي با کمک شهرداري تهران ايجاد شود و آثاري که در انبارها و نزد برخي از مردم نگهداري مي شود، به اين موزه انتقال يابد چون برخي از اين آثار در حال از بين رفتن هستند و نيازمند مرمت و بازسازي هستند. ضمن اين که اين آثار را بايد از انبارها خارج کرد و در معرض ديد عموم قرار داد.وي تاثير نقاشي قهوه خانه اي بر نقاشي مدرن را بسيار چشمگير دانست و گفت: هنرهاي قديم به ويژه نقاشي قهوه خانه اي تاثير زيادي بر نقاشي مدرن داشته حتي تاثير آن بر نقاشي سقاخانه اي چشمگير بوده و حالا اين سبک در دنيا طرفداران بسياري دارد.وي هم چنين در مورد حمايت از علاقه مندان به ويژه جوانان و ترغيب آنان به اين هنر گفت: زماني که براي شروع به کار آموزشگاه قهوه خانه اي فراخواني اعلام کرديم حدود ۴۰ هنرمند جوان مراجعه کردند و حتي آثاري را نيز ارائه کردند و هم اکنون در حال آموزش هستند. يکي از برنامه هاي جنبي اين نمايشگاه ؛ کارگاه آموزشي است که استاد محمد حميدي يکي از آخرين بازماندگان اين هنر علاوه بر حضور در نمايشگاه اثري با عنوان بزم کيخسرو را نيز خلق کرد. او در مورد وضعيت نقاشي قهوه خانه اي مي گويد: متاسفانه مسئولان ديردست به کار شدند. در واقع زماني به فکر احياي اين هنر افتادند که استادان فوت کردند البته ما هم به عنوان هنرمند انتظاراتي از آنان داريم و آنان هم انتظاراتي از ما دارند و اگر اين انتظارات برابر نباشد؛ ضربه مي خوريم که الان ما هنرمندان بيشتر ضربه ديده ايم چون اگر مسئولان به همه انواع هنرهاي سنتي توجه مي کردند ؛ وضعيت نقاشي قهوه خانه اي اين گونه نبود.
>
> او در مورد آموزش اين هنر به نسل آينده مي گويد: بايد اين هنر را به نسل جوان آموخت اما چون حمايت نمي شويم، خيلي هم تمايل به آموزش ندارم چون پس از يادگيري ، مي توانند کارهاي بيشتري در دست بگيرند و با اين کار خودم از نان خوردن مي افتم.اين هنرمند گفت: نقاشي قهوه خانه اي مثل شاهنامه است سرشار از فرهنگ اصيل ايراني و مذهبي، پند و اندرز اما متاسفانه هيچ کس از هنرمندان باقي مانده از اين نسل که به تعداد انگشتان دست هم نمي رسند، حمايت نمي کند.
>
> سيد جعفر بني هاشمي مدير موزه امام علي(ع) نيز در مورد برپايي اين نمايشگاه مي گويد: موزه امام علي (ع) با توجه به تعريفي که از برنامه هاي در دست اجرا دارد، محوريت کار را بر مبناي کارهاي مذهبي قرار داده و چون بخشي از آثار خلق شده توسط هنرمندان قهوه خانه اي مرتبط با مسائل ديني است، اين نمايشگاه را برگزار کرديم. ضمن اين که تعدادي از اين آثار مختص گنجينه موزه امام علي(ع) است و ساير آثار نيز مختص مجموعه داران است که براي حضور در نمايشگاه به امانت گرفته ايم و در مجموع حدود ۷۰ اثر را در اين نمايشگاه ارائه کرده ايم و تا ۲۸ مرداد ماه نيز ادامه دارد.